KRİZDE REKLAM

                  Kriz, en basit haliyle “Bir ülkede veya ülkeler arasında, toplumun veya bir kuruluşun yaşamında görülen güç dönem, bunalım, buhran” olarak tanımlanabilir.

       Ayrıca; bir çok nedene sahip olabilen krizler değişken şekillerde tanımlanabilmekte ve düzgün yürümeyen işler ve değişiklik gerektiren bir durum olarak ifade edilebilmektedir. Bir başka değişle kriz rutin olağan sistemi bozan ve beklenmedik bir şekilde aniden ortaya çıkan acil bir durumu ifade edebilmektedir. Krizin ortaya çıkmasında rol oynayan çok çeşitli faktörler bulunmaktadır.

       Bu faktörleri doğal çevre faktörlerinden başlamak üzere ekonomik faktörler, siyasi ve yasal faktörler, ülkelerin toplumsal yapılarından kaynaklanan toplumsal faktörler, bilgi ve iletişim faktörleri olarak sıralamak mümkündür.[1]

       Yaşadığımız ekonomik kriz, her alanda iş hayatını etkiliyor. Ama kriz dönemlerinde, özellikle pazarlama alanında yapılacak manevralar ile, ciddi anlamda krizi yönetmek ve bu krizden bir fırsat yaratmak mümkün. Kriz zamanlarında, firmaların ilk yaptıkları şey, tanıtım faaliyetlerine ara vermektir. Firmaların büyük bir çoğunluğu kriz ortamı düzelene kadar beklemeyi tercih ederler.

       Kriz zamanlarında yapılacak tanıtım faaliyetleri, sanılanın aksine çok etkili ve güçlüdür. Öncelikle, reklam hiç olmadığı kadar etkili olur, çünkü kriz zamanlarında tanıtım faaliyetleri yok denecek kadar azdır, reklam yapan firmalar hemen göze çarpar, her zaman olduğu gibi onlarca, yüzlerce tanıtım faaliyetleriyle bombardımana tutulan tüketici, bu tanıtım faaliyetini hemen fark eder. Bu zamanda, az olan tanıtım faaliyetleri sayesinde, tanıtım yapan firma, tüketiciye krize rağmen faaliyetlerine devam ettiği ve güvenilir bir firma olduğu mesajlarını verir. Bu mesajlar sayesinde, tanıtım faaliyetlerinde bulunan firmalar, pazar paylarını ciddi anlamda büyütebilirler.

       Kriz zamanlarında reklam verenlerle reklam alanların aynı gemide olduğunu asla unutmamak gerekir. Reklam alanlar da bu krizi aşmaya çalışıyor, fiyatlarını düşürüyor ve promosyon yapıyorlar. Bu dönemlerde reklam, hiç olmadığı kadar ucuza verilebilir.

       Kriz dönemleri yeni ve farklı ürünler piyasaya hemen hemen hiç sunulmazlar. Kriz dönemlerinde yeni ve farklı bir ürün sunmak ürünün tüketici tarafından “görülmesini” sağlayacaktır. Normal zamanlarda, binlerce ürün arasında kaybolup gidecek olan ürün ve hizmetler kriz zamanlarında hemen fark edilecektir. Kriz, özellikle tüketicinin ilgisini çekecek, farklı ürünlerin lansmanı için en doğru zamandır.[2]

       Günümüz rekabetçi piyasalarında işletmelerin başarılı olabilmeleri ve ekonomik kriz dönemleri gibi zor zamanlarda ayakta kalabilmeleri pek çok değişkenle birlikte işletmelerin müşterilerini iyi tanımalarına da bağlıdır. Özellikle satışların durma noktasına geldiği ekonomik kriz dönemlerinde, duygusal veya psikolojik etkenlerle tüketime sevk edilebilecek tüketicilerin belirlenmesi, pazarlama faaliyetlerinin bu tüketici grubu üzerinde etkili olabilecek yöntemlerle kullanılabilmesi açısından oldukça önemlidir. [3]

     Reklamın sağladığı pek çok avantaja rağmen gelişmiş ülkelerin tersine, ülkemizde son dönemlere kadar reklam harcamalarına ayrılan payın çok az olduğu görülüyor. Ancak, reklam yatırımlarının GSMH‟dan aldığı pay ne kadar fazlaysa, ülkelerin gelişmişlik düzeyi de aynı oranda artıyor.

     Krizi aşmanın yolu reklam ve pazarlama çalışmalarına hız vermekten geçiyor. Çünkü ;  önemli krizlerde tüketicinin rasyonel algılama kapasitesi düşer; duygusal reseptörleri daha duyarlı hale gelir. Algı merkezleri ise insanın bilinçaltındadır! İşte reklam doğrudan bu noktayı vurur.  Dolayısıyla reklam olmadan dünyanın en yetenekli satışçıları bile o beklenen harika ilişkileri kuramaz. Böyle dönemlerde satış elemanları reklam rüzgârını arkasına alarak mesaj götüren danışmanlara dönüşür. Bilgilendirir sonra da satmaya çalışır. [4]

1  2